Portret Mohamed

Interview en fotografie: Tina Ahmed

Je ziet hem regelmatig achter een computer, schroevend, onderzoekend, of met zijn neus diep in de boeken. De spreekbeurtenreeks die die jongen de afgelopen jaren heeft geleverd, is veelzeggend: van het spijsverteringsstelsel tot duurzame energie en het periodiek systeem der elementen. Veel kinderen in de klas leerden voor het eerst wat die begrippen betekenden toen hij ze presenteerde.

Vervolgens kwam het advies voor de middelbare school. De twee leerkrachten kwamen uit op vmbo-tl. Het is een besluit dat tot op de dag van vandaag vragen oproept. “Ik besefte niet wat mij eigenlijk aan onrecht is aangedaan.” Dat besef kwam pas later. Wanneer het je te binnen schiet, waarom heeft nooit iemand mij gevraagd: ‘goh, klopt het wel dat je hier in de klas zit?’, begint er iets te schuiven.

Dan ga je het merken: hoe het je karakter heeft gevormd. Je bent 20, 30 jaar, en opeens merk je dat de blanco kleurplaat die je als kind was, langzaam werd ingekleurd door de aannames van anderen. Alsof er al een schets over je heen lag van wie je zogenaamd was: de Marokkaanse jongen zonder prestige of charisma. Je staat in het leven alsof je je eigen kennis, kunde en kracht voortdurend moet verdedigen, beargumenteren en toelichten. In alledaagse gesprekken haal je bronvermelding aan, omdat je niet weet hoe je anders kunt laten zien dat je adequaat bent.

Op het vmbo-tl begon Mohamed, wat overging in de havo en uiteindelijk eindigde met een vwo-diploma cum laude, toelating tot geneeskunde en een brede basiskennis, opgebouwd door de jaren heen in verschillende vakken. Het past naadloos bij de leergierige tienjarige Mohamed, die al interesse toonde in een breed scala aan onderwerpen.

Jaren later, wanneer hij zijn opleiding tot arts-microbioloog aan het Amsterdam UMC heeft afgerond, ontwikkelt hij een passie voor het onderwijs en de rol daarvan in een gezonde maatschappij. Het medicijn dat hij voorschrijft? Doe er alles aan, binnen redelijke grenzen, om segregatie tegen te gaan. “We moeten voorkomen dat mensen in bubbels opgroeien en daarin blijven; daar pluk je op termijn de zure vruchten van.”

Want er ontstaan groepen die weinig van elkaar weten en elkaar niet kennen, en dát is waar het wringt. Segregatie tegengaan zit in huisvesting, maar ook in onderwijs. Houd het aanbod van scholen breed, zodat leerlingen verschillende soorten medeleerlingen ontmoeten. Dat is een principe waar Mohamed op zijn veertiende al voor opstond, toen de vmbo-afdeling mogelijk afgestoten zou worden, nog voordat hij de woorden had voor zijn overtuiging.

Of nog beter: het weekendschoolonderwijs. Volgens hem bevat dat alle juiste ingrediënten voor een werkend middel. De weekendschool brengt je in contact met gastdocenten die stuk voor stuk anders zijn en overbrugt zo de afstand tussen groepen. Leerlingen zitten bovendien in dezelfde klas, ongeacht of ze doordeweeks naar het vwo of het vmbo-kader gaan. De weekendschool laat je zien hoe breed de wereld is, hoe klein jij daarin bent, maar tegelijk hoe betekenisvol. Op deze manier stappen leerlingen én gastdocenten uit hun bubbel en dragen ze bij aan een gezondere maatschappij.

Van iemand die werd ingekleurd door vooroordelen en onderschatting tot een kleurrijk en veelzijdig persoon. Mohamed, ook wel bekend als Mo, is de vaste patatbakker voor de buren, de Marokkaan op schaatsen in Hoorn, de klusjesman in het appartement schuin boven hem en degene die medeartsen begeleidt in hun microbiologische kennis in het Amsterdam UMC. Een betrokken burger met wortels die diep en breed reiken in Amsterdam-Noord.

Hij is iemand die de wereldleiders zou willen verzoeken te luisteren naar de belangen van degenen die zich het minst kunnen laten horen en om bij iedere beslissing stil te staan bij de vraag: hoe leg je dit uit aan je kinderen of kleinkinderen? Ook is hij iemand die net zo gemakkelijk in de trein een gesprek met je aanknoopt over het nieuwste onderwerp waarin hij zich heeft verdiept.

Dit portret is onderdeel van de fototentoonstelling ‘Van wie ik was naar wie ik ben’, gepresenteerd op 5 juni in Madurodam tijdens de Openbare Gastles. De tentoonstelling bestaat uit zes portretten, gemaakt door en van alumni binnen De Academie, het alumnitraject van IMC Weekendschool. In dit traject groeien zij uit tot ambassadeurs en inspireren zij met hun talenten en ervaringen de volgende generatie.