fbpx
020 – 280 17 00 EN

Onderzoek en impact

Wetenschappelijk oorsprong, fundament, onderzoek en impact

Aan de basis van het ontstaan van de vernieuwende onderwijsfilosofie en -interventie van Stichting IMC Weekendschool ligt een wetenschappelijk onderzoek ten grondslag. De methodiek die hieruit voortkwam heeft een internationaal wetenschappelijk fundament. De programma’s van de Stichting waarin deze methodiek sinds 1998 in de praktijk is gebracht zijn veelvuldig wetenschappelijk onderzocht in samenwerking met universiteiten, hogescholen en onderzoeksbureaus. De maatschappelijke impact die dit heeft op o.a. betrokkenen wordt daarnaast constant in samenwerking met externe partijen gemeten.


1.    Wetenschappelijke oorsprong

Stichting IMC Weekendschool is in 1998 ontstaan na signalering van een psycho/sociologisch tekort bij jongeren uit arme wijken door oprichter psycholoog/psychotherapeut Heleen Terwijn. Zij deed vanuit de Universiteit van Amsterdam in opdracht van de gemeente onderzoek in Amsterdam Zuidoost naar toekomstperspectieven, schoolmotivatie en welbevinden van leerlingen in het (basis)onderwijs en ontdekte dat er met vragen als ‘Ik wil graag ingenieur worden, kent u misschien een ingenieur?’ niets gebeurde. Leerlingen zaten op school om te ‘leren voor later’ terwijl niemand hen liet zien wat ‘later’ nu eigenlijk is. Bij velen liep de motivatie vast. Tijdens haar onderzoek ontwikkelde Terwijn het idee om kinderen in de leeftijd van 10-14 jaar – de leeftijd waarin zij zich snel ontwikkelen en hun natuurlijke nieuwsgierigheid piekt – in contact te brengen met inspirerende professionals en interessante vakgebieden.

Door de lessen denken leerlingen na over hun toekomst; wat vind ik interessant, waar ben ik goed in, wat past bij mij en wat niet? Ze leren vaardigheden waarop ze de rest van hun leven voort kunnen bouwen, krijgen meer zelfvertrouwen doordat ze hun talenten en voorkeuren ontdekken en ze krijgen een breed beeld van de maatschappij en hun mogelijkheden daarin. Niet zozeer beroepskeuze staat centraal maar het ontwikkelen van vaardigheden, een sterk waardenbesef, en het opdoen van ervaringen om uiteindelijk gemotiveerde keuzes te kunnen maken.

 


2.    Wetenschappelijk fundament

Onze onderwijsmethodiek was een goed geïnformeerde creatie. Interessant genoeg weet de methodiek zich heden ook door modern internationale wetenschappelijke theorieën sterk onderbouwd. In de Verenigde Staten zijn initiatieven met vergelijkbare doelstellingen samengebracht in verschillende overkoepelende wetenschappelijke modellen/theorieën, met name door het Collaborative for Academic, Social, and Emotional Learning (CASEL) dat zich richt op de Social Emotional Learning theorie (SEL) en door Positive Youth Development (PYD).

SEL

Het onderzoeksveld van SEL is ontstaan vanuit het inzicht dat academische vaardigheden of hard skills niet voldoende zijn om een succesvol en bevredigend leven te leiden. Met behulp van de SAFE-criteria kan de kwaliteit en volledigheid van programma’s vastgesteld worden.

SAFE-criteria

  • Sequenced; het programma bevat meerdere onderdelen,
  • Active; vastgelegd in een planning volgens vast stappenplan het programma maakt gebruik van actieve leervormen,
  • Focused; er wordt specifiek tijd en aandacht besteed aan het bevorderen van vaardigheden,
  • Explicit; de doelen van het programma zijn duidelijk uitgelijnd.

 

Het onderwijs van Stichting IMC Weekendschool voldoet aan de SAFE-criteria. Het curriculum beslaat meerdere jaren, waarin het thema van de lessen gemiddeld om de vier weken wisselt, waarbinnen de lessen dezelfde opzet behouden (Sequenced). Kinderen worden actief betrokken bij de les en een enthousiaste houding wordt gestimuleerd (Active). In de les wordt, naast het behandelen van het thema, ook impliciet en expliciet tijd gemaakt voor de volgende competenties: vragen stellen, nieuwe dingen proberen, presenteren, met elkaar praten, samenwerken, bewust zijn van jezelf en invloed uitoefenen (Focused en Explicit).

Positive Youth Development

Positive Youth Development verwijst niet alleen naar de letterlijke ontwikkeling van jongeren maar tevens naar een filosofie. Het is een holistische visie waarbij verschillende onderdelen van de ontwikkeling zoals sociale-, emotionele- en academische ontwikkeling beschouwd worden als even belangrijk

Kerndoelen Positive Youth Development

  • Competence; sociale, cognitieve , academische en werk gerelateerde competenties.
  • Connection; het gevoel van verbinding als individu met de grotere groep of maatschappij.
  • Confidence
  • Caring; tonen van- en handelen naar compassie en empathie.
  • Character; internaliseren van maatschappelijke en persoonlijke normen en waarden.

Deze kerndoelen zijn verwerkt in een meetschaal die gebruikt wordt om de werking van PYD-programma’s te evalueren. De methodiek en filosofie van Stichting IMC Weekendschool en PYD sluiten naadloos aan: holistische ontwikkeling, in een humanistische pedagogische aanpak en -curriculum.


Positieve effecten van SEL EN PYD

Naar de effecten van SEL en PYD-vaardigheden is veel wetenschappelijk onderzoek gedaan. Er is niet alleen gekeken naar de werking van programma’s op korte termijn maar ook naar de langetermijneffecten van interventies. De positieve effecten komen overeen met de bevindingen van de wetenschappelijke onderzoeken die naar de programma’s van Stichting IMC Weekendschool zijn gedaan.

SEL en PYD bewezen positieve effecten

  • Verbeterde academische prestaties
  • Ruimere toekomstperspectieven
  • Sterker gevoel van verbondenheid met de samenleving
  • Verbeterd zelfbeeld en verhoogd zelfvertrouwen
  • Verminderd probleemgedrag en mentale problemen

 

Lees in de wetenschappelijke paper ‘Een bewezen praktijk’ (2021) meer over de SEL en PYD theorieën in samenhang tot het onderwijs van Stichting IMC Weekendschool.

 


3.    Wetenschappelijk onderzoek

Vergelijkend wetenschappelijk onderzoek naar de effecten van de methodiek van Stichting IMC Weekendschool heeft onder andere laten zien dat leerlingen die het weekendschool programma volgden na drie jaar méér algemene kennis, zelfvertrouwen en motivatie hebben dan hun klasgenoten van de basisschool. Alumni van het weekendschool programma staan gemotiveerder in het leven dan vergelijkbare controlegroepen en vinden het belangrijk om een positieve bijdrage te leveren aan de maatschappij. Gemotiveerde, betrokken burgers hebben belangrijke positieve effecten op de maatschappij, zowel economisch als sociaal, denk bijvoorbeeld aan het tegengaan van klasse tweedeling in de maatschappij en het bevorderen van de integratie van nieuwkomersgroepen.

Wetenschappelijk effect onderzoek

De effecten van onze methodiek worden ook binnen het programma IMC Basis –in vergelijking met controlescholen – onderzocht. Hiervoor werken wij samen met de Universiteit van Amsterdam en de Hogeschool van Amsterdam. Dit onderzoek wordt gefinancierd door de Nationale Wetenschapsagenda en de ING Foundation, en zal door de minister en staatssecretaris van Onderwijs worden aangeboden aan de Tweede Kamer. De dagelijkse uitvoering van dit onderzoek, met voor- en nameting en controlegroep, wordt verricht door de onderzoeksgroep van dhr. prof. dr. R.G. (Ruben) Fukkink van de Universiteit van Amsterdam en de Hogeschool van Amsterdam en staat onder leiding van promovenda Rochelle Helms.

Hoewel het onderzoek nog meerdere jaren loopt en wetenschappelijke publicaties nog in voorbereiding zijn, blijkt uit de voorlopige resultaten dat het onderzoek positieve effecten van IMC Basis onderwijs laat zien.

Binnenkort publiceren we hier de resultaten van het onderzoek naar de effecten van onze onderwijsmethodiek binnen ons programma IMC Basis.

 

Wetenschappelijk retrospectief onderzoek

In 2015-2016 is er een retrospectief onderzoek onder alumni van Stichting IMC Weekendschool uitgevoerd door de Universiteit van Amsterdam, de Vrije Universiteit Brussel en Stichting IMC Weekendschool. Het onderzoek bestond uit twee fasen, een kwalitatief vooronderzoek en een kwantitatief hoofdonderzoek.

Lange termijn effecten weekendschoolonderwijs

Universiteit van Amsterdam, de Vrije Universiteit Brussel en Stichting IMC Weekendschool | 2016 |Samenvatting NL | ENG

  • Weekendschool heeft daadwerkelijk praktisch invloed op het zelfvertrouwen, toekomstperspectieven, motivatie en doorzettingsvermogen.
  • Deelname aan de weekendschool wordt niet zomaar positief beoordeeld, als leuk tijdverdrijf bijvoorbeeld, maar als vormend en levensbepalend

Wetenschappelijk longitudinale studie

In 2013 is er een longitudinale studie opgezet om te onderzoeken of weekendschooldeelname leidt tot groei op de drie zogenoemde ‘kernconcepten’ van Stichting IMC Weekendschool, i.e. de verwachting dat haar leerlingen door deelname aan het programma hun zelfvertrouwen vergroten, hun toekomstperspectieven verbreden en zich verbonden gaan voelen met de samenleving.

Effecten van IMC Weekendschool op zelfvertrouwen, toekomstperspectieven en sociale verbondenheid.

Universiteit van Amsterdam, Stichting IMC Weekendschool | 2013 | Samenvatting

  • Vergelijkend onderzoek heeft onder andere laten zien dat weekendschool leerlingen na drie jaar méér algemene kennis, zelfvertrouwen en motivatie hebben dan hun klasgenoten van de basisschool.
  • Weekendschool alumni staan gemotiveerder in het leven dan controlegroepen en vinden het belangrijk om een positieve bijdrage te leveren aan de maatschappij.

 


4.    Impact

Maatschappelijke impact

Stichting IMC Weekendschool en haar programma’s zijn ontworpen voor jongeren maar hebben ook effecten op de gastdocenten. Onbevangen en soms verrassende vragen van de leerlingen dwingen de gastdocenten tot eerlijke antwoorden over hun levenskeuzes, fascinaties en expertises – en revitaliseren hun motivatie voor hun vak. Gastdocenten en leerlingen komen doorgaans uit heel andere sociaal- economische situaties, maar verschillen vervagen in het plezier van het vak, en de samenwerking. Gastdocenten ervaren de gretigheid van kinderen om de wereld te ontdekken en hun onzekerheden rond de vraag ‘wie ga ik worden?’ Stichting IMC Weekendschool draagt hiermee bij aan een sterke samenleving, waarin volwassenen optimaal –oprecht en niet betuttelend– bijdragen aan de vorming van kinderen.

Impact doorontwikkeling

Bij het maken van nieuwe stappen en de doorontwikkeling van onze methodiek in  programma’s worden impactmetingen gedaan in samenwerking met externe partijen als Kearney en Strategy&.


Effecten IMC Basis Pilot

Strategy& | 2015

Leerlingen

  • Leerlingen krijgen inzicht in werkvelden, beroepen, mogelijkheden en hun talenten.
  • Leerlingen worden enthousiast over school, de beroepen en krijgen meer zelfvertrouwen
  • Leerlingen stellen meer vragen en ontwikkelen een onderzoekende houding. 

Docenten

  • Mogelijkheid om leerlingen anders te benaderen en zichzelf anders te presenteren
  • Leraren krijgen meer ruimte voor creativiteit in onderwijzen

Onderwijs

  • Op een andere, creatieve manier worden vele onderwijsdoelen behaald
  • Ervaren docenten zien kansen om lesuren optimaal in te richten

School en buurt

  • Betrokkenheid van lokale gemeenschap zorgt voor verankering van de school in de directe omgeving.
  • Programma zorgt voor nieuwe positieve energie in de school.

 


Toekomstige onderzoeken

Vanuit R&D is er een RfP-traject (Request for Proposal) met enkele externe partijen voor de uitvoering van een MKBA (Maatschappelijke Kosten en Baten Analyse), daarnaast wordt er gekeken naar evaluatieonderzoeken bij gastdocenten, marktonderzoek onder ouders en vervolgonderzoeken.

Contact

Bent u nieuwsgierig of er plannen zijn die aansluiten op de doelstellingen van uw eigen onderzoek, fonds, organisatie, of bent u anderszins geïnteresseerd, neem dan vooral contact met ons op:

Kees van Driel
Manager Research & Development
kees.vandriel@weekendschool.nl

 

Blijf verbonden